İş Kazası Hakkında Bilinmesi Gereken Ayrıntılar

SGK kategorisine 19 Eylül, 2018 tarihinde eklendi, 665 defa okundu

iş-kazası-iş-kazası-şartları

Hayatın olağan akışı gereği gerek özel hayatımızda gerekse iş hayatımızda kaza riski ile karşı karşıyayız. Özel hayatımız dışında, iş hayatımızda kaza ile karşılaşırsak neler yapmalıyız ya da haklarımız nelerdir pek bilinmez, genelde kulaktan dolma bilgilerle bazı şeyler yapmaya çalışırız. Yaptıklarımız da ya yanlış ya da eksik olduğu için de aslında hakkımız olan şeylerden mahrum kalırız.

İş kazası konusu oldukça kapsamlı bir konu olup bu yazımızda Sosyal Güvenlik Kurumu nezdinde iş kazasını irdeleyeceğiz. Bu bağlamda;

İş kazası nedir?

İş kazası genel olarak çalışan kişiyi bedenen veya ruhen engelli hale getiren olaya denir.

İş kazası tanımından yola çıkacak olursak her kaza iş kazası sayılır mı sorusu aklımıza gelmektedir. Maalesef her kaza iş kazası sayılmamaktadır. Bunun için yani iş kazası olabilecek hallerin düzenlendiği ve şu an yürürlükte bulunan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun incelenmesi gerekmektedir.

Yukarıda belirtmiş olduğumuz kanunun 13. maddesinde iş kazasının tanımı, bildirilmesi ve soruşturulması açıkça düzenlenmiştir. Buna göre;

Hangi olaylar iş kazası sayılmaktadır?

Bir sigortalı çalışanı, bedenen veya ruhen engelli hale getiren olayın hizmet akdi ile çalışmış olduğu işyerinde veya iş icabı işyeri dışında görevli olarak bulunduğu asıl işini yapmadığı sürelerde veya yeni doğum yaparak süt izni hakkı bulunan çalışan annenin emzirme süresinde veya hizmet akdi ile çalışılan yerin tahsis etmiş olduğu bir araçla işin yapıldığında ya da bir işverene bağlı olarak yapılan işte çalışan kişinin kendi nam ve hesabına çalıştığı esnada beden veya ruh sağlığını etkileyen olaylar iş kazasından sayılmaktadır.

Kanunun amir hükmünden de anlaşılacağı üzere İş Hukuku mevzuatından iş kazasının illa çalışılan iş yerinde olması gereklidir diye katı bir kural olmadığı gibi yasada bu konuda esneklik bulunmaktadır.

Örneğin bir tekstil firmasında son ütücü olarak çalışan kişi elini ütü ile yakması nasıl ki iş kazası olarak sayılıyor ise aynı ütücünün, ütü yapmak üzere işveni tarafından başka bir yere gönderilirken geçirmiş olduğu trafik kazası da iş kazası sayılmaktadır. Hatta örneği çoğaltmak gerekirse çalışanlarına yaz tatili hediye eden bir işveren düşünün ki tatil esnasında çalışan kişinin tekne turu yapıldığı sırada düşerek kendini yaralaması hali de bir iş kazası sayılmaktadır.

İş kazasının tanımını ve iş kazası olaylarının neler olabileceğini belirttikten sonra diğer sorunumuz kimler iş kazasına uğrayabilir olmalıdır.

Kimler iş kazası geçirebilir?

Sorumuzun cevaplanabilmesi için yine 5510 sayılı kanunun 5. maddesinin incelenmesinde fayda vardır. Kanunun amir hükmü uyarınca; bir işyerinde hizmet akdi ile çalışan kişiler yani 4/A’lı diye tabir edilen çalışanlar, kendi işi ile iştigal olan kişiler yani 4/B’liler, cezaevi veya tutukevi diye tabir edilen yerlerde çalıştırılan hükümlü veya tutuklular, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunda sayılmış olan aday çırak, çırak veyahut stajyerler, harp malulü veya vazife malulü olanlardan bir kısmı, Türkiye İş Kurumu bünyesinde meslek edinme kurslarına katılan kursiyerler, ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde çalıştırılan Türk işçiler, ev hizmetlerinde ayda 10 günden az veya ayda 10 günden fazla çalışanlar, intörnler ve tarım ve orman işlerinde süreksiz olarak çalışan kişiler iş kazası mağduru olabilirler.

Kanunda düzenlenen iş kazası mağdurları ile iş kazası olayları tek başına yeterli değildir. Yani örnek vermek gerekirse sigortalı olarak çalışan birisi çalışmış olduğu işyerinde beden sağlığı bozuluyor ise bu olay illa iş kazası sayılacak diye bir hüküm bulunmadığı için bir olayın iş kazası sayılabilmesi için bir takım şartların aynı anda gerçekleşmesi gerekmektedir.

Bir olayın iş kazası sayılabilmesi için 2019 yılında gerekli şartlar nelerdir?

Öncelikle çalışan kişinin yani beden veya ruh sağlığı bozulan kişinin mutlaka sigortasının bulunması lazım bir başka anlatımla işvereni tarafından çalışma kaydının Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilmesi gerekmektedir. İkinci olarak çalışan kişinin mutlaka sabit bir olay ile karşılaşması lazım yani beden ve ruh sağlığını bozacak düzeyde bir olaya maruz kalması gerekli. Son olarak da çalışan kişinin başına gelen olay nedeniyle beden ve ruh sağlığının bozulması gerekmektedir. Burada bahsedilen şartların yukarıda belirttiğimiz gibi üçünün de aynı anda olması gerekmektedir.

İş güvenliği eğitim videosu

Yorum Yaz

Yorum Yazabilmek İçin Lütfen Giriş Yapın.